Natuurlijke Landbouw

De natuur is de basis van alles wat leeft. Natuur heeft de kracht om zichzelf te herstellen wat haar ook overkomen is. Natuur is zelfredzaam en zelfvoorzienend. Waarom hebben wij mensen dan toch steeds de neiging om in te grijpen? In landbouw, maar ook in natuurbeheer, sturen we de natuur de kant op die wij willen. Weliswaar in natuurbeheer omdat we denken dat dit goed is voor de natuur en in de landbouw omdat we graag voedsel willen oogsten dat wij graag eten, maar het blijft sturen vanuit het menselijk oogpunt. We zijn het vertrouwen kwijt geraakt dat de natuur ons mensen kan voorzien in het voedsel dat we nodig hebben en we zijn het instinct en de kennis kwijt geraakt om dat voedsel te vinden.

Natuurlijke landbouw is een tegenstelling op zichzelf. Natuur staat voor ‘zonder menselijk ingrijpen’ en landbouw staat voor ‘het produceren van producten van het land’, waarbij het werkwoord produceren per definitie door de mens wordt uitgevoerd. Natuurlijke landbouw staat dan ook voor een evenwicht tussen wel en niet ingrijpen, sturen, controleren. Een vorm van landbouwinclusieve natuur of natuurinclusieve landbouw, net aan welke kant van het evenwicht je wilt zitten.

Natural Farming is do-nothing-farming

De term natuurlijke landbouw komt oorspronkelijk van Natural Farming, geïntroduceerd door meneer Fukuoka, die een serie boeken heeft uitgebracht beginnend met ‘The one-straw revolution’. In deze boeken wordt je meegenomen in zijn denkwijze over natuurlijke landbouw. Hoe je in je hoofd een omschakeling moet maken. Échte natuurlijke landbouw is volgens Mr. Fukuoka jagen en verzamelen, zoals we het deden vóór de landbouw werd uitgevonden. Maar hij geeft aan dat landbouw nu juist die culturele innovatie is van het verbouwen van agrarische gewassen, dus dat de term natuurlijke landbouw toch meer neigt naar een vorm van landbouw. Hij noemt zijn natural farming ook wel ‘do-nothing-farming’. Dit betekent niet dat je lui op je stoeltje kan gaan zitten, maar dat je de afweging maakt welke handelingen zinnig en onzinnig zijn. Welke handelingen kun je overlaten aan de natuur en waar begin je te sturen. Hoe je met de natuur mee kunt bewegen in plaats van er een strijd mee aan te gaan. Zodat je wél landbouw kunt bedrijven die aansluit bij de wensen van de maatschappij. Dit is voor iedere persoon en iedere locatie anders.

Natuurlijke landbouw is dus niet ‘niks doen’, maar het evenwicht vinden tussen jouw handelingen en die van de natuur. Een vriendelijke samenwerking dus. En zoals in iedere samenwerking moet je in gesprek blijven met elkaar, elkaar tegemoet komen en compromissen sluiten. En de samenwerking moet allebei de partijen vooruit helpen.

natuur-waarnemen-pagina

Natuur leren waarnemen is iets wat we opnieuw moeten leren

Waarnemen en observeren

De natuurlijke landbouw methode is dus als landbouwer in gesprek zijn met en het tegemoet komen aan de vragen van de natuur. En omgekeerd de natuur voor jou laten werken. Maar hoe ga je in gesprek, en wat vraagt de natuur van je? Daar kunnen we achter komen door te waarnemen en observeren. De kennis en ervaring die daarvoor nodig is zijn de meeste Westerse mensen verleerd. Onze opa’s en oma’s hadden het misschien nog een beetje, maar voor echte voorbeelden van mensen die deze kennis en kunde nog hebben kijken we naar de inheemse volkeren die nog met de natuur samenwonen. Flora- en faunakennis en wat deze zeggen over de omgeving, de relaties die we om ons heen zien, welke soorten eetbaar of medicinaal zijn, noem maar op. Deze kennis moeten we ons weer opnieuw eigen maken.

Gangbare landbouw op zijn retour

Dat de huidige gangbare landbouw op zijn retour is, is inmiddels bij de meeste mensen wel duidelijk. Bodems raken uitgeput, landbouw vervuilt bodem, water en lucht, de boeren kunnen er geen fatsoenlijk inkomen meer mee halen en de consument vraagt om duurzamer geproduceerde producten. Het is dus dé tijd om over te schakelen naar natuurlijke landbouw, waarbij bodem en biodiversiteit weer hersteld wordt, water en lucht schoner worden, CO2 vastgelegd wordt in organische massa waardoor er een positieve bijdrage aan het klimaatprobleem word geleverd. Met natuurlijke landbouw kunnen de bedrijfskosten voor een boer laag gehouden worden, en er worden kwalitatief hoge producten geproduceerd met een hogere voedingswaarde, waar de consument een goede prijs voor kan betalen.

Lees ook de definitie van Stichting Van Akker naar Bos van Natuurlijke landbouw.

NLPA ondersteunt agrariërs die willen omschakelen naar natuurlijke landbouw, geeft cursussen en ondersteunt en coördineert grotere projecten waar verschillende partijen samenwerken om natuurlijke landbouw verder uit te rollen in Nederland en omstreken.